Afval uit de Maas gehaald

Zo’n vijfduizend vrijwilligers hebben zaterdag in Limburg plastic en ander afval uit de Maas gehaald. Volgens de organisatie van de Maas Cleanup gaat het om ongeveer 40.000 kilo afval.

Daarnaast waren in steden en dorpen in de omgeving ook talloze vrijwilligers actief met het opruimen van plastic afval.

Voorzitter Huub Waterval van Maas Cleanup is erg tevreden. “Het is het derde jaar dat we dit doen, en de animo was groot. De vrijwilligers waren gekoppeld aan bedrijven die op vijftig plekken een opruimactie organiseerden. Het is ongelooflijk wat mensen allemaal in de Maas gooien. We vonden van alles: stapels autobanden in Borgharen bijvoorbeeld, en verder stapels studieboeken, fietsen en sigarettenpeuken.”

Sommige bedrijven maakten er volgens Waterval een bedrijfsuitje van. “Ze gingen met alle collega’s en hun kinderen opruimen, bouwden voor de kleintjes een springkussen op en maakten er een leuke dag van.”

Maas Cleanup maakt deel uit van de Nederlandse invulling van World Cleanup Day. In Nederland zijn er zaterdag in dat kader nog vele tientallen andere projecten geweest. Op deze dag wordt in 191 landen tegelijkertijd zwerfvuil opgeruimd in onder andere straten, op pleinen, langs rivieren en in de natuur. De actie is een initiatief van de Plastic Soup Foundation, een organisatie die zich inzet voor minder plastic zwerfafval.

Door heel Nederland werden acties gehouden door allerlei organisaties, gemeenten en instellingen. Zo stelde rederij Stromma waterfietsen en bootjes beschikbaar aan vrijwilligers om de Amsterdamse grachten schoon te maken. De organisatie Nederland Schoon riep ook veel mensen op om zaterdag de straat op te gaan.

Speciale aandacht was er zaterdag voor het plastic afval dat terechtkomt in andere landen, zoals in Indonesië. Nederland speelt volgens de Plastic Soup Foundation een grote rol in de handel in plastic afval. “Zo was ons land in 2021 EU’s grootste exporteur van plastic afval naar niet-OESO-landen.”

Inzameling blikjes statiegeld vertraagd

Door een tekort aan grondstoffen en personeel lukt het niet om vanaf 1 januari 2023 landelijk statiegeldblikjes in te zamelen. Drie maanden later dan gepland, vanaf 1 april 2023, kunnen blikjes bij onder meer supermarkten worden ingeleverd. Dat schrijft Stichting Afvalfonds Verpakkingen maandag.

Stichting Afvalfonds Verpakkingen werkt in opdracht van supermarktenkoepel Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) en branchevereniging voor voedselproducenten Federatie Nederlandse Levensmiddelenindustrie (FNLI) aan een innamesysteem voor consumentenblikjes. De maatregel is bedoeld om de hoeveelheid zwerfafval terug te dringen.

Het inzamelingssysteem zou met ingang van 2023 gereed zijn, maar loopt nu vertraging op door “toenemende onzekerheid in levertijden van bijvoorbeeld machines door de grondstoffenschaarste”, aldus de stichting in een persbericht.

Daardoor is besloten om het systeem drie maanden later – vanaf 1 april 2023 – in gebruik te nemen. De vertraging moet ervoor zorgen dat het statiegeldsysteem meteen goed functioneert, schrijft de stichting. “Anders is het statiegeldsysteem op blik bij voorbaat gedoemd te mislukken”, aldus Stichting Afvalfonds Verpakkingen.

Stichting Gouda Schoon bij opening Gouda750 door koning

Dit jaar viert Gouda het hebben van 750 jaar stadsrechten. In de stad zijn ingaande deze week een half jaar lang veel festiviteiten. Afgelopen dinsdag 12 april werden de feestelijkheden offcieel geopend in aanwezigheid van koning Willem-Alexander die een fraaie tentoonstelling opende in de St. Janskerk.
Ook het bestuur van de Stichting Gouda Schoon was bij deze opening uitgenodigd.

Verbod op plastic wegwerp-bekers

In 2024 zijn plastic wegwerpbekers en -maaltijdverpakkingen in principe niet toegestaan als je ter plaatse in een horecagelegenheid, op een festival of op kantoor eet of drinkt. Herbruikbare borden en bekers zijn dan de norm om milieuvervuiling en plastic soep te voorkomen. Dat schrijft staatssecretaris Vivianne Heijnen (Milieu) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. De maatregelen hebben als doel de enorme aantallen plastic producten die na eenmalig gebruik worden weggegooid te verminderen.

Staatssecretaris Heijnen: “Elke dag gooien we alleen al in Nederland 19 miljoen plastic bekers en voedselverpakkingen weg, na eenmalig gebruik. Daar moeten we toekomstige generaties niet mee blijven opzadelen. Er is een ommezwaai nodig van wegwerp naar hergebruik. Veel ondernemers zijn hier al goed mee bezig. Zo voorkomen we plastic soep, gaan we zorgvuldiger om met grondstoffen en laten we een schonere wereld achter.”

Afwasbare mokken vanaf 2024 op kantoor
In de regels voor minder plastic wegwerpbekers en -maaltijdverpakkingen is een onderscheid gemaakt tussen consumptie ter plaatse en consumptie onderweg (afhaal en bezorging). Bij consumptie ter plaatse wordt per 2024 herbruikbaar servies het uitgangspunt: de afwasbare koffiemok op kantoor en het bord in de kantine en eethuisjes. Alleen zorginstellingen zijn uitgezonderd. Wanneer het echt nodig is, kunnen bedrijven ervoor kiezen bepaalde plastic wegwerpbekers en -maaltijdverpakkingen te blijven gebruiken, mits ze 75%-90% hiervan weer inzamelen voor hoogwaardige recycling. Dat kan door gescheiden inzameling met bijvoorbeeld een retoursysteem, zodat van de grondstoffen weer nieuwe bekers en bakjes gemaakt kunnen worden.

Stichting Gouda Schoon bij opschoondag Goudse binnenstad

Afgelopen zaterdag 1 mei hielden de ondernemers van de Goudse binnenstad een opschoondag. Met talloze vrijwilligers werd papier en ander afval opgeruimd. Ook werden de plantenbakken voorzien van nieuwe bloemen en werden vlaggen aan de winkelpuien vervangen door nieuwe vlaggen met de kreet: ‘Gouda, Cheese Capital of the world’.

Natuurlijk was de Stichting Gouda Schoon ook ingeschakeld. Barry, één van de stadsschoonmakers op zondagochtend voor het opruimen van zwerfafval, stond paraat met de bakfiets om dode plantenbakken naar een afgesproken verzamelpunt op de Kleiweg/Hoogstraat te brengen waar ze werden vervangen met nieuwe bloeiende plantjes.
Daar stonden wethouders, de centrummanager, vrijwilligers en diverse binnenstadsondernemers klaar om de bakken weer op te knappen.

Statiegeld op blikjes tegen enorme vervuiling

Tegen de afspraken met het bedrijfsleven in drukt het demissionaire kabinet de invoering van statiegeld op blikjes door. De inzameling van blikjes start op 31 december 2022.
Voor consumenten betekent dit dat er voor ieder blikje frisdrank minimaal 15 cent extra moet worden afgerekend aan de kassa. Wie het blikje inlevert bij een afnamepunt in de supermarkt krijgt het bedrag weer terug.

De invoering van statiegeld op blikjes betekent een logistieke nachtmerrie voor frisdrankfabrikanten en supermarkten, aldus de Financieele Telegraaf. Voor plastic flessen bestaat er al jaren een systeem, maar voor blikjes moeten compleet nieuwe apparaten worden aangeschaft. Verder stijgen de personeelskosten.

Afgelopen oktober besloot het kabinet om statiegeld op blikjes voorlopig nog niet in te voeren. Fabrikanten kregen nog een jaar de tijd om te zorgen dat het verpakkingsmateriaal voor 70 procent uit het zwerfvuil moet verdwijnen.
Maar afgelopen maandag heeft staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) deze afspraak eenzijdig opgezegd. Volgens de D66-bewindsvrouw is het aantal blikjes in zwerfvuil over heel 2020 juist toegenomen en ze concludeert dat het doel voor dit jaar ’onhaalbaar is’.

Online zorgt voor veel kartonafval

De online koopwoede zorgt voor vollere afvalbakken met karton en plastic. Door die toename hebben afvalverwerkers het daardoor extra druk. “Huishoudelijk karton neemt toe. Was het eerst zeventig procent papier en dertig procent karton, is dat nu 50/50”, zegt afvalverwerker Suez tegen RTL Nieuws.

PostNL noteerde voor het derde kwartaal op rij een groei van zeventien procent in het aantal pakketjes. Ook de vele maaltijden die bezorgd worden, zorgen voor extra karton. McDonald’s laat weten 3,5 keer zoveel te hebben bezorgd dan vorig jaar. Bij Domino’s zijn ook tweeduizend extra bezorgers aangenomen afgelopen jaar en ook de pizzaketen verpakt zijn eten in papier en karton.

Door al die bezorgdiensten stijgt de afvalberg. Afvaldienst Rova uit Amersfoort spreekt zelfs van een trendbreuk. Het bedrijf zag afgelopen jaren de hoeveelheid karton en papier afnemen, maar door corona is die daling sinds maart omgezet in een stijging. “Inmiddels is het weer stabiel, maar de dalende trend is voorbij.”

In de Goudse binnenstad zorgt de Stichting Gouda Schoon (SGS) voor het ophalen van afval. Door de toenemende bezorgdiensten van de horeca valt ook hier te zien dat er veel afval en vooral ook papier en karton wordt aangeboden. SGS heeft inmiddels ruim 60 deelnemers. Van partner Beelen zijn recent de laatste 30 klanten van Beelen in de binnenstad overgenomen.

Onjuiste registratie gerecycled Nederlands plasticafval

Nederlands plasticafval dat verbrand of gestort wordt, bijvoorbeeld in het buitenland, telt vaak als gerecycled mee in de statistieken. In Nederland wordt alleen het gesorteerde afval net voor de recycling gemeten, maar niet wat er daadwerkelijk is gerecycled. Dat melden NRC en het journalistencollectief Lighthouse Reports zondag op basis van eigen onderzoek.

Er is volgens de krant een gebrekkige registratie als het aankomt op het Nederlandse plasticafval. Ook ontneemt de internationale handel in het afval het zicht op wat er gebeurt met het plastic.

Zo ligt het gewicht van de gesorteerde balen plastic vaak vele malen hoger, doordat er nog vocht en vuil in zitten. Ook wordt in Nederland plasticafval naar het buitenland geëxporteerd om daar te worden verwerkt. Er wordt vervolgens alleen niet gecorrigeerd als blijkt dat niet alles daar gerecycled is, bijvoorbeeld als een deel wordt verbrand.

Plasticafval dat naar landen buiten de Europese Unie gaat, staat in Nederland altijd als gerecycled geregistreerd vanwege regelgeving. NRC publiceerde vrijdag echter nog hoe Nederlands plasticafval in Turkije blijkt te zijn gedumpt.

’52 procent van Nederlands afval gerecycled’
Het Afvalfonds, dat alle recycling registreert, stelt volgens de krant dat 52 procent van het Nederlandse huishoudelijk en bedrijfsafval uiteindelijk wordt gerecycled. Dat percentage moet volgens recent Wagenings onderzoek eigenlijk een kwart lager te liggen.

Project Stichting Gouda Schoon opgenomen in tien best practices

Gemeenten maken op dit moment plannen voor de invoering van een zero-emissiezone voor Stadslogistiek. Bij deze plannen spelen goed functionerende, levensvatbare voorbeelden van efficiënte en duurzame Stadslogistiek een belangrijke rol, omdat ze laten zien dat zero-emissie stadslogistiek mogelijk is en al plaatsvindt.

Er is nu een lijst opgesteld door Rijkswaterstaat en het Ministerie van I&W met Best Practices, zodat gemeenten succesvolle voorbeelden uit andere steden kunnen kopiëren en zelf implementeren. In deze lijst is ook het ‘Project Afval Binnenstad Gouda’ opgenomen. Stichting Gouda Schoon en gemeente Gouda zijn er trots op dat het is aangemerkt als Best Practice en als zodanig gedeeld is met alle gemeenten in Nederland.

Voor het afvalproject in de Goudse binnenstad werkt de Stichting Gouda Schoon samen met de gemeente Gouda (o.a. steun en support van Handhaving), met Promen (chauffeur en huur elektrisch wagentje) en Beelen (perscontainer en afval).

Inmiddels sluiten steeds meer kleine maar ook grote horecazaken in de Goudse binnenstad zich aan bij het project. Recent werden Central, Swing, Belvedere en Casa Chow deelnemer.

Lees hier de volledige Lijst Best Practices